Wat Is Uji Matcha?
Uji matcha is ceremoniële matcha afkomstig uit Uji, een stad ten zuiden van Kyoto die al meer dan zeven eeuwen geldt als het epicentrum van Japanse theeproductie. Wie kenners vraagt naar de beste matcha ter wereld, krijgt vrijwel altijd hetzelfde antwoord: Uji.
Dat is geen marketingclaim. Het is de uitkomst van een combinatie van factoren die nergens anders ter wereld op dezelfde manier samenkomen: een uniek klimaat, uitzonderlijke bodemgesteldheid en een productietraditie die generaties lang is doorgegeven door families die niets anders doen dan thee telen.
MAT31 werkt rechtstreeks samen met theeboeren in Uji. Geen tussenpersonen, geen onduidelijkheid over herkomst. De matcha die je van MAT31 krijgt, is afkomstig van mensen die hun leven aan dit ambacht hebben gewijd.
De Geschiedenis van Uji als Theeregio
De theegeschiedenis van Uji begint in de dertiende eeuw, toen theeboer Shoichi Kokushi theezaden plantte op de heuvels rond de stad. Uji had al snel een reputatie als leverancier van thee aan het keizerlijk hof in Kyoto. Die reputatie is in de eeuwen daarna alleen maar sterker geworden.
Uji en de theeceremonie
In de zestiende eeuw werd de Japanse theeceremonie gecodificeerd door Sen no Rikyu, en Uji speelde daarin een centrale rol. De beste matcha voor de ceremonie kwam uit Uji. Dat is nog steeds zo. De directe lijn tussen Uji en de hoogste kwaliteitsstandaard voor ceremoniële matcha is nooit verbroken.
Hedendaagse theemeesters, ook de theeceremoniemeester die de partijen voor MAT31 selecteert, hanteren dezelfde kwaliteitscriteria als die eeuwen geleden in Uji zijn vastgelegd. De traditie is levend, niet museaal.
Waarom Uji Zo Geschikt Is voor Matcha
Uji dankt zijn reputatie niet alleen aan traditie. De geografische en klimatologische omstandigheden in en rond Uji zijn uitzonderlijk geschikt voor de teelt van hoogwaardige matcha.
Klimaat en mist
Uji ligt in een rivierdal, omgeven door heuvels, en heeft een koel en vochtig voorjaarsklimaat. De mist die 's ochtends opstijgt vanuit de Uji-rivier en de omliggende valleien beschermt de theeplanten van nature tegen te direct zonlicht. Dat is een spontane vorm van schaduwteelt die de kwaliteit van de bladeren al verhoogt voordat de boeren hun bamboematten uitrollen.
Bodemgesteldheid
De grond rondom Uji is mineralenrijk en goed doorlatend, ideaal voor de teelt van theeplanten die diep wortelen en langzaam groeien. Langzame groei betekent meer geconcentreerde smaak en een hogere dichtheid aan werkzame stoffen in het blad. De bodem is in de loop van eeuwen steeds fijner afgestemd door generaties theeboeren die weten wat hun planten nodig hebben.
Eeuwenoude kennis
De theeboerenfamilies in Uji hebben hun kennis over teelt, oogstmoment en verwerking over generaties doorgegeven. Dat is kennis die niet in een handleiding staat en niet in een paar jaar te leren is. Het is de optelsom van observaties, verfijningen en tradities die samen een product opleveren dat nergens anders ter wereld zijn gelijke kent.
Het Productieproces van Uji Matcha
Uji matcha van ceremoniële kwaliteit doorloopt een nauwkeurig productieproces waarbij elke stap bijdraagt aan het eindresultaat.
Schaduwteelt
Drie tot vier weken voor de oogst worden de theeplanten afgedekt met bamboematten of speciale doeken. Zonder direct zonlicht produceert de plant meer chlorofyl, verantwoordelijk voor de intense smaragdgroene kleur, en meer L-theanine, het aminozuur dat zorgt voor de zachte umami-smaak en de kalme focus waarvoor Uji matcha bekend staat.
First flush oogst
Alleen de eerste oogst van het jaar wordt gebruikt voor ceremoniële Uji matcha. De bladeren van de first flush zijn het meest delicaat en het rijkst aan L-theanine. Ze worden met de hand geplukt, op het optimale moment, door ervaren plukkers die precies weten welke blaadjes geschikt zijn en welke niet.
Tencha en maling
Na het stomen en drogen worden de bladeren ontdaan van nerven en stelen. Wat overblijft zijn de tencha-bladeren. Die tencha wordt gemalen op traditionele granieten molens, langzaam en op lage temperatuur, tot een superfijn, fluweelzacht poeder. Eén molen produceert slechts 30 tot 40 gram per uur. Dat tempo is noodzakelijk om de aromaatjes en werkzame stoffen volledig te behouden.
Hoe Smaakt Uji Matcha?
Uji matcha heeft een smaakprofiel dat door kenners wordt omschreven als diep, complex en uitzonderlijk zacht. De umami-smaak is uitgesproken maar nooit zwaar. De zoetigheid en frisheid van het blad zijn in balans met een subtiele, hartige ondertoon die lang op de tong blijft hangen.
Bitterheid is bij echte Uji matcha van ceremoniële kwaliteit vrijwel afwezig. Dat is het directe gevolg van schaduwteelt, first flush oogst en zorgvuldige verwerking. Wie voor het eerst een kopje Uji matcha drinkt, begrijpt direct waarom kenners zoveel waarde hechten aan herkomst.
Uji Matcha versus Andere Japanse Matcha
Japanse matcha is over het algemeen van hogere kwaliteit dan matcha uit andere landen. Maar ook binnen Japan zijn er verschillen. Uji onderscheidt zich van andere regio's door de combinatie van historische reputatie, klimaat, bodem en vakmanschap die nergens anders op dezelfde manier samenkomen.
Nishio, de andere toonaangevende regio, levert consistente kwaliteit op grotere schaal. Uji levert de meest complexe en diepste smaakprofielen, de matcha die in de theeceremonie als standaard wordt gehanteerd. Beide regio's zijn vertegenwoordigd in de collectie van MAT31.
Veelgestelde vragen
Waarom is Uji matcha zo bekend?
Uji heeft een theeproductiegeschiedenis van meer dan zeven eeuwen en geldt wereldwijd als de standaard voor ceremoniële matcha. Het unieke klimaat met natuurlijke mist vanuit de Uji-rivier, de mineralenrijke bodem en de eeuwenoude vakkennis van lokale theeboerenfamilies zorgen samen voor een kwaliteit die nergens anders ter wereld te evenaren is.
Wat is het verschil tussen Uji matcha en andere Japanse matcha?
Uji matcha heeft een dieper en complexer smaakprofiel dan matcha uit andere Japanse regio's. De combinatie van klimaat, bodemgesteldheid en eeuwenoude productiekennis levert een thee met uitzonderlijke zachtheid, uitgesproken umami en vrijwel geen bitterheid. Nishio, de andere toonaangevende regio, levert consistente kwaliteit op grotere schaal, maar wordt door kenners als iets toegankelijker en minder complex beschouwd.
Hoe herken ik echte Uji matcha?
Echte Uji matcha heeft een heldere, smaragdgroene kleur, een frisse en plantige geur en een fluweelzacht poeder. De smaak is zacht, romig en vol umami zonder bitterheid. Een betrouwbare aanbieder vermeldt de herkomst uit Uji expliciet en is transparant over oogstmoment en productiewijze.
Wil je zelf proeven wat Uji matcha zo bijzonder maakt? Ontdek de ceremoniële matcha van MAT31, rechtstreeks van theeboeren in Uji en Nishio.
